10+11 december 2010 - Diverse locaties, Den Haag
Een festival zonder headliners en zonder lange rijen is haast een verademing. In een tijd dat festivals uitverkocht raken voordat überhaupt een programma bekend is gemaakt en men probeert zalen zo vol mogelijk te stampen, biedt State-X New Forms enige uitkomst. Sinds 2004 richt het tweedaagse festival de pijlen op innovatie, creativiteit, durf en soms ook krankzinnigheid. Eindelijk ligt de focus weer eens op de muziek en het ongebreidelde verrassingeffect. Als je ergens wordt geïnspireerd, geprikkeld of geraakt, dan is het wel op State-X New Forms.
Lee “Scratch” Perry
Hoe moet dat nu volgend jaar, als de idiote bezuinigingsplannen van het kabinet in de praktijk worden gebracht? Op vrijdag blikt Paard van Troje alvast vooruit in de toekomst en krijgt men een klein voorproefje met een doorlopende voorstelling, simpelweg Geen Evenement genaamd. In de kleine zaal heerst een akelige sfeer, die je wel als kil en saai moet omschrijven, zoals de naam van de voorstelling doet vermoeden. De meeste nieuwsgierige passanten het snel voor gezien houden en gaan weer naar de grote zaal waar de sfeer een stuk aangenamer is. De boodschap komt wel aan.
Thomas Ankersmit
Dat State-X New Forms een festival zonder headliners is, wil natuurlijk niet zeggen dat er geen bekende namen present zijn. Rangda is zelfs een soort supergroep met gitaristen Ben Chasny (Six Organs of Admittance) en Sir Richard Bishop (Sun City Girls) en drummer Chris Corsano, die onder meer met Björk werkt. Het trio weet te overtuigen met een psychedelische, weerbarstige en af en toe ook een ragfijne rocksound in sobere setting. Tussen de oordovende opening en het slotstuk van de show laat Rangda een melodisch, aanzwellend en veelzijdig geluid horen.
Hanggai weet traditionele muziek uit Azië min of meer te combineren met Westerse muziek. Punkrock, zoals het programmaboekje vertelt, is het dan weer niet echt, maar je herkent wel iets van de aanstekelijkheid die bijvoorbeeld een rockband als Rammstein uitstraalt. Niet voor niets vermaakte de band eerder festivalgangers op Lowlands. Uitgedost als Mongoolse krijgers in Uggs en met lage stemmen is dit merkwaardige gezelschap de publiekslieveling van de vrijdag. De carnavaleske benadering van de muziek maakt van Hanggai een feestband waarbij helaas de muziek ondergeschikt is.(MD)
N!euwe Supersolden
Op de tweede dag begint N!euwe Supersolden uit Antwerpen in de grote zaal. De band staat midden in de zaal opgesteld, met twee drummers en vier andere geluidskunstenaars op een perzisch tapijt, omringd door schemerlampen. De band weet met hun instrumentale, psychedelische post-rock een fijn jaren 70 sfeertje te creëren en wordt door de 25 bezoekers die op tijd aanwezig waren goedkeurend ontvangen.
Als het perzische tapijt is opgerold mag de Spaanse folk-rock band Sr. Chinarro het podium betreden. Misschien zit hun genialiteit verborgen in de Spaanse teksten maar afgaande op de muziek is het allesbehalve spannend en een beetje misplaatst op een avontuurlijk festival als State-X. Sympathieke band, maar deze Spanjaarden gaan in Nederland niet doorbreken. Net zoals Bløf ook niet in Spanje gaat doorbreken. (RvE)
Sr. Chinarro
De serieuze toon van het festival keert terug met onconventionele pianomuziek van Hauschka. Maar er wordt ook gelachen als de Duitse pianist en componist een aantal pingpongballen laat stuiten op de snaren van zijn geprepareerde piano. Hij speelt noodgedwongen slechts één stuk van het album dat hij opnam met een twaalfkoppig orkest. Niettemin weet hij soms met zijn avant-gardistische en soms ook behoorlijk monotone spel je het gevoel te geven dat je luistert naar een volwaardige orkest. Hauschka laat een heel nieuw geluid horen, waardoor hij zeker op een festival als State-X New Forms op zijn plek is.(MD)
The Pyramids
Afsluiter in het Koorenhuis is de band The Pyramids, een collectief dat begin jaren 70 drie albums uitbracht en recentelijk weer bij elkaar is gekomen voor een reünie tour. De kleurrijke frontman begint het optreden terwijl hij samen met de bezoekers de zaal in loopt en later lopen meerdere bandleden musicerend midden in het publiek. Hun psychedelische afro-jazz valt duidelijk goed bij de bezoekers en de bassist krijgt de mensen ook moeiteloos aan het lachen met zijn grappige voordracht en aanstekelijke scats. Als de frontman zijn saxofoon neerlegt en tapdansend met lepels op een soort wasbord begint te trommelen is het feest compleet en krijgt de band een staande ovatie. (RvE)
Lee “Scratch” Perry
Helemaal zonder headliners is State-X New Forms nu ook weer niet. Oudgediende Lee “Scratch” Perry is op zijn oude dag nog razende populair. Op de loodzware bassen van producer Adrian Sherwood laat de altijd kleurrijke uitgedoste rastaman horen wat hij eigenlijk al jaren laten horen. Zoals verwacht, is Perry niet de meest verrassende act van het festival. Toch zorgt hij met een uiterst sobere show voor tevredenheid. Je moet je alleen afvragen of tevredenheid voor een festival als dit wel voldoende is. In twee dagen passeren genoeg verrassende en vernieuwde muziek de revue. Laten we hopen dat State-X New Forms ook volgend jaar weer van de partij is in festivalland.(MD)
Mount Kimbie
Tekst: Maurice Dielemans
Foto’s / Tekst: Riny van Eijk
